أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
110
قانون ( فارسى )
اگر احساس كردى كه بحران بيمارى نزديك است ، غذاى بيمار را فقط آبجو ، آب انار شيرين ، آب انار مىخوش ، اسكنجبين ، ميوههايى كه بيمار زياد دوست دارد ، انار شيرين ، انار مىخوش ، آلوى خوب رسيده و آلوى نارسيده و كال باشد . اما هندوانه بسيار بهرهرسان است و لذت هم دارد . شكم را نرم مىكند و ادرارآور و گرماشكن است و بيمار را به عرق كردن مىاندازد . شايد خربزههاى كوچك كه آن را دستنبو گويند بد نباشند و اگر بيمار بخورد زيانى نبيند . سبزيهاى سازگار با حالت بيمار تب نوبه عبارتند از : كدو ، خيار چنبر خوردنى ، خيار و كاهو . اين را نيز بدان ! كه منظور اساسى در معالجهء بيماران تب نوبه از راه تغذيه دو بخش قابل ملاحظه است : 1 - براى رطوبت بخشيدن به بدن بيمار بايد در مرحلهء پايانى نوبت تب غذاهايى از قبيل : گوشت تيهو و بيضهء خروس بخورد ؛ اگر دل بهم آمدن ندارد ، مغز بزغاله هم خوب است . زردهء تخم مرغ نيز براى رطوبت بخشيدن به بدن بيمار مفيد است . 2 - بايد منظور از غذاى بيمار سردى و رطوبت بخشيدن باهم باشد . مثلا آبجو بخورد . اما بايد مواظب باشى كه سردى رسانيدن از راه غذا بيش از حد مناسب نباشد . بويژه در مراحل اوليهء بيمارى نبايد سردى بخشيدن بدن به افراط باشد ، مگر اينكه ببينى كه التهاب و شعلهورى حرارت بسيار زياد است و بيم آن برود كه تب نوبه به تب سوزان يا تب هميشگى و دستبرندار تبديل شود . كه در اين حالت سردى بخشيدن زياد روا است . اگر حالت تب به دوران بحران درآمد و نشانى پختگى در ادرار بيمار پيدا شد - منظورم از نشانى پختگى در ادرار ، وجود تهنشين پسنديده است كه تو آن را مىشناسى - و اگر ديدى كه حالت تب سير طبيعى خود را طى مىكند و طبيعت بقيه و تتمهء كار را انجام مىدهد ، كارى به دارو نداشته باش ! اما اگر ديدى كه بايد در معالجهء ختامى به كمك طبيعت بشتابى ، وسايل ادرار دادن ، اسهال دادن ، عرق كردن و يا قى كردن بيمار و خلاصه هرچه لازم است به عمل آور ، اما در اين باره بر خلاف روند طبيعت كار مكن ! ببين مادهء پناه گرفتهء سبب بيمارى براى بيرون آمدن تمايل به كدام طرف دارد ؟ از آن راه بيرونش آور ! اگر اين تمايل ماده به سوى جاى معينى نامعلوم بود و نتوانستى به دقت راه بيرون آمدنش را بيابى ، اسهال دادن را برگزين ! داروهاى اسهالى كه در اين حالت مناسب و سازگارند يكى از داروهاى آتى هستند : 1 - به وزن يك دانگ سقمونيا ( محموده ) را در گلاب قند ريز و با آب سرد بخورد . 2 - آبپز هليله و تمر هندى و ترنگبين و مويز و ريشههاى شناخته و خيار چنبر دارويى - چنان كه سابقا ذكر كرديم - و اگر خواستى داروى اسهالى تأثيربخشتر باشد ، وسيلهء شاهتره ، سنا و سقمونيا مىتوانى آن را تقويت دهى . دارويى تركيبى زير به صورت قرص است كه براى اين حالت بيمارى تب نوبه بسيار خوب و سازگار است .